Jabłko jest symbolem grzechu i źródłem rozkoszy dla podniebienia. To owoc, z którego zrobisz klasyczną szarlotkę babuni, pyszną pastę do chleba, a nawet… zupę. Wyczarujesz też z niego domowy calvados – idealny trunek na wrześniowe wieczory. Grzechem byłoby nie spróbować. 
Jestem chyba bliską kuzynką Ewy, bo uwielbiam wgryźć się w dopiero co zerwane, dojrzałe jabłko. Poczuć zębami jego jędrny miąższ. I ten lekko cierpki, kwaskowo-słodki smak… Mniam.
Piszę te słowa i ślinka nabiega mi do ust. Wystarczy szklanka świeżo wyciśniętego soku z moich ogrodowych papierówek i wracam do cudownego, bezpiecznego świata dzieciństwa i jego smaków. Jabłko i grzech? Nie mogę w to uwie- rzyć! Pomińmy więc demonstrację męskiego szowinizmu, jaką było obarczenie Ewy odpowiedzialnością za grzech pierworodny. Przypomnijmy sobie lepiej, ile razy było ono bohaterem pozytywnych wydarzeń. Czy Newton i Wilhelm Tell przeszliby do historii, gdyby nie pojawiło się w ich życiu?
„Wzmocnijcie mnie jabłkami, bo chora jestem z miłości” – błaga oblubienica z „Pieśni nad Pieśniami”. Nie mam nic przeciwko takiemu wzmocnieniu. Te owoce to masa witamin, antyoksydanty i cenny błonnik. Ale ich magiczne właściwości najbardziej doceniają kucharze. Inspirują bowiem kulinarną wyobraźnię. Dodawali je do potraw już Etruskowie, a potem Rzymianie. W „De re coquinaria” Apiciusa (księdze przepisów kulinarnych z czasów rzymskich) nie ma mowy o jakichkolwiek dodatkach z jarzyn, natomiast jabłka są jednym ze składników słynnej potrawki z wieprzowiny.
Są symbolem grzechu? Grzeszmy więc rozkosznie we wrześniu i niech ten owoc doda nam sił! Każdy z nas nosi w sobie wspomnienie kaczki otoczonej wianuszkiem pieczonych jabłuszek czy pysznej babcinej szarlotki, bo każdy miał dzieciństwo usłane... jabłkami.
A dziś? Kieliszek calvadosu w ciepły wrześniowy wieczór, po chrupiącej kaczce z tymi owocami? Pod jabłonią?
Czemu nie!
{google_adsense}
Szarlotka Babci Broni
To jeden z klasycznych przepisów. Kruche ciasto zrobione z prawdziwego masła jest najlepsze. Na taką szarlotkę doskonale nadają się na przykład szare renety.
Z 2 szklanek mąki, kostki masła (ok. 25 dag), ¾ szklanki cukru pudru, 4 żółtek, łyżki tłustej śmietany zagnieć ciasto i włóż je na godzinę do lodówki. Przygotuj nadzienie: jabłka obierz, oczyść z gniazd nasiennych, zetrzyj na tarce i wymieszaj z cynamonem. Jeśli są kwaśne, dosłódź. Blachę do pieczenia wysmaruj masłem i wysyp tartą bułką. Ciasto podziel na 2 części. Jedną część odłóż do lodówki, a drugą rozwałkuj i przełóż na blachę. Lekko dociśnij. Na cieście ułóż jabłka i wyrównaj powierzchnię. Pozostałe, dobrze schłodzone ciasto zetrzyj na tarce o grubych oczkach bezpośrednio na jabłka. Piecz przez 50-60 minut w piekarniku nagrzanym do temperatury 180°C. Po ostudzeniu oprósz cukrem pudrem.
Aromatyczna zupa z jabłek
Oryginalnie przepis wymagał użycia pasternaku zamiast pietruszki, ale wersja z pietruszką jest równie wykwintna i pyszna.
W garnku średniej wielkości rozgrzej 2 łyżki masła, dodaj 1 posiekaną cebulę i lekko zeszklij. Dołóż 2 niewielkie selery naciowe posiekane, 4 korzenie pietruszki obrane i rozdrobnione i 3 jabłka bez skórki, pokrojone. Przypraw solą i pieprzem. Duś kilka minut, a następnie wlej ok. półtora litra bulionu drobiowego, dołóż listek laurowy, gałązkę świeżego tymianku i lubczyku. Zagotuj, zmniejsz ogień i gotuj, aż warzywa zmiękną. Wyjmij zioła, a resztę zmiksuj na gładko. Dopraw do smaku solą, pieprzem i odrobiną cukru. Podawaj przybraną świeżym tymiankiem.
Jabłkowo-fasolowa pasta do chleba
Oryginalny warzywno-owocowy pasztecik znakomicie smakuje z ciemnym chlebem posmarowanym odrobiną masła.
Filiżankę ugotowanej białej fasoli zmiksuj z obranym i pokrojonym w kostkę sporym jabłkiem z dodatkiem 2 łyżek uprażonego na suchej patelni sezamu i 2 łyżkami posiekanej natki pietruszki. Wciśnij sok z połowy cytryny i dopraw do smaku solą i pieprzem. Przełóż do miseczki i wstaw do lodówki. Podawaj schłodzoną, najlepiej na drugi dzień.
Domowy calvados
Oczywiście najlepszy jest Calvados z Normandii, podwójnie destylowany i leżakujący minimum dwa lata. Ten mniej znany i doceniany brat koniaku zasługuje na chwilę uwagi, gdyż ma nieporównywalny z niczym smak.
Mój przepis to tylko namiastka, ale oddaje cudowny aromat jabłek zamknięty w mocnym alkoholu. Jabłka umyj, osusz i przekrój na pół. Usuń gniazda nasienne i ogonki, pokrój na plastry o grubości 0,5 cm. Wysusz je w piekarniku z termoobiegiem w temperaturze 60°C przez kilka godzin. Powinny być suche, ale elastyczne. Wrzuć je do dużego słoja i zalej dobrą czystą wódką. Szczelnie zakręć i odstaw na 6 tygodni. Co kilka dni mocno wstrząśnij słojem. Po tym czasie zlej nalewkę, odciśnij jabłka, następnie płyn przefiltruj przez kilkanaście warstw gazy. Przelej do butelek, zakorkuj i odstaw na kilka miesięcy.
Jabłuszka w cieście klonowym
To wspaniała, chrupiąca odmiana znanych placków z jabłkami
Półtorej szklanki mąki zmieszaj z pół szklanki syropu klonowego, dodaj 1 roztrzepane jajko i 2 łyżki mleka. Ciasto powinno być nieco gęstsze niż naleśnikowe. Jabłka obierz i pokrój w plastry, wycinając gniazda nasienne. W głębokiej patelni lub woku rozgrzej dobrze olej (najlepiej o wysokiej temperaturze spiekania, winogronowy lub ryżowy). Plastry jabłek zanurzaj w cieście i natychmiast smaż. Wyławiaj z oleju łyżką cedzakową, osusz na papierowych ręcznikach. Można posypać prażonymi płatkami migdałów lub startym cynamonem.
Wieprzowina zapiekana z jabłkami
Doskonałym sposobem uzyskania świetnych sosów do mięsajest używanie do ich pieczenia soków z owoców (nie muszą być nawet świeżo wyciskane). Warto na rzecz owocowych aromatów zrezygnować nawet z soli. Wieprzowina świetnie komponuje się z jabłkiem, a do drobiu (kaczki, gęsi, a nawet kurczaka) polecam soki cytrusowe.
Żaroodporne lub żeliwne naczynie wysmaruj masłem i ułóż w nim delikatnie rozbite kotlety wieprzowe. Lekko skrop tajskim sosem ostrygowym lub leciutko posól i popieprz. Cebulę pokrój w plasterki. Jabłka obierz i także pokrój w plastry (wytnij gniazda nasienne). Cebulkę i jabłka ułóż na mięsie, posyp sporą ilością posiekanej świeżej szałwii i oprósz papryką. Całość polej szklanką soku z jabłek. Piecz w temperaturze 180ºC. Wieprzowinę najlepiej podawać z kaszą perłową lub pęczakiem.
{google_adsense}
Sałatka orzechowo-jabłkowa
Doskonały sposób na lekką kolację. Z dodatkiem razowego chleba z masłem i na przykład rzeżuchą. Jest kolorowo i niskokalorycznie.
3 dobre jabłka i 2-3 owoce kiwi obierz, pokrój w kostkę i przełóż do miski. Dodaj 4 łyżki posiekanych orzechów włoskich i polej niewielką ilością melasy trzcinowej albo płynnego miodu.
Kiszone jabłka
Są znakomitym dodatkiem do pieczonych mięs, a także sałatek. Takie jabłka „na sposób rosyjski” robiła moja Babcia.
4-5 kilo niewielkich antonówek dokładnie umyj i osusz. Gliniany garnek lub beczułkę wyłóż umytymi i osuszonymi liśćmi czarnej porzeczki, a następnie ciasno układaj jabłka, przekładając je kolejnymi porcjami liści. Na wierzchu też powinny być liście. Zagotuj 4-5 litrów wody z 2 łyżkami soli, dodając 10 dag miodu. Do wrzącej wody dodaj rozrobione w zimnej wodzie 10 dag żytniej mąki, dokładnie wymieszaj i ostudź. Zalewę wlej do jabłek, przykryj je szczelnie talerzem, obciąż kamieniem i wynieś w chłodne miejsce. Jabłka są ukiszone mniej więcej za miesiąc.
Chutney jabłkowy
Przepis pochodzi od Piotra Henschke – mistrza i propagatora zdrowej kuchni. Chutney ten jest bardzo lekki i odświeżający. Znakomicie smakuje z naleśnikami czy lodami waniliowymi. Mięsożercom polecam do pieczonego kurczaka lub indyka.
Kilogram jabłek obierz ze skórki i pokrój w drobną kostkę. Kawałek świeżego imbiru (ok. 2 cm) zetrzyj na drobnej tarce (można użyć także suszonego imbiru mielonego). W rondlu rozgrzej 4 łyżki oleju. Dodaj małą łyżkę kurkumy, szczyptę chilli, starty imbir i smaż przez chwilkę. Następnie dodaj jabłka i pół łyżki mielonego cynamonu. Smaż jeszcze trochę, a następnie dodaj około pół szklanki wody. Gotuj, aż jabłka zmiękną, a woda odparuje, wtedy dosyp nieco cukru (od pół do półtorej szklanki), ilość zależy od upodobań i słodyczy jabłek. Na koniec dopraw chutney sokiem z połowy cytryny. Ja bardzo lubię wersję tego chutneya z kardamonem zamiast cynamonu (około pół łyżki utłuczonych lub zmielonych nasion kardamonu).
Urszula Duda-Szelińska
fot. Stockfood/Free, Shutterstock.com
dla zalogowanych użytkowników serwisu.